راهکاری ساده در برابر فاجعهی قطبی؛ آیا پمپاژ آب میتواند سپر دفاعی یخها باشد؟
راهکاری ساده در برابر فاجعهی قطبی؛ آیا پمپاژ آب میتواند سپر دفاعی یخها باشد؟
سرویس محیط زیست و مهندسی زمین | گزارش از آرکتیکا
در حالی که جهان به دنبال روشهای جنجالی و پرریسک برای مقابله با گرمایش جهانی است، نخستین آزمایش میدانی در خلیج کمبریج (کانادا) نشان میدهد که شاید پاسخِ مقابله با ذوب شدن یخهای قطب شمال، در تکنولوژیهای پیچیده نه، بلکه در یک روش ساده و مهندسیشده نهفته باشد: ضخیمسازی مصنوعی یخها با پمپاژ آب دریا.
فرار از گزینههای پرخطر؛ از آئروسل تا پمپاژ آب
در سالهای اخیر، بحث درباره «مهندسی زمین» (Geoengineering) برای کند کردن روند ذوب شدن یخهای قطبی شدت یافته است. برخی از این ایدهها، بسیار جسورانه و بحثبرانگیز هستند؛ از جمله پیشنهاداتی مانند تزریق آئروسل به استراتوسفر که شامل شلیک ذرات ریز گوگرد به آسمان برای بازتاب نور خورشید و خنک کردن زمین است. اگرچه این روشها ممکن است موثر باشند، اما پیامدهای زیستمحیطی و پیشبینیناپذیر آنها، نگرانیهای بزرگی را میان دانشمندان ایجاد کرده است.
در مقابل، مطالعه جدیدی که بر روی یخهای دریایی تمرکز دارد، رویکردی بسیار ایمنتر و در عین حال سادهتر را پیشنهاد میدهد: استفاده از خودِ آب دریا برای تقویت ساختار یخهای موجود.
جزئیات آزمایش میدانی در خلیج کمبریج
تیم پژوهشی در زمستان سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، آزمایش خود را در مناطق مختلف خلیج کمبریج کانادا به اجرا گذاشت. این مطالعه با طراحی دقیق و استفاده از گروههای کنترل، به دنبال ارزیابی کارآمدی این روش بود:
روش اجرا: محققان با استفاده از پمپهایی با مصرف انرژی بسیار پایین (کمتر از یک توستر برقی)، مناطق تحت تست را یک یا دو بار با لایهای از آب دریا به ضخامت حداکثر ۲۰ سانتیمتر غرقاب کردند. این آب پس از یخ زدن، یک لایه تقویتکننده روی یخهای قدیمی ایجاد میکند.
ساختار آزمایش: برای اطمینان از صحت نتایج، آزمایش در ۸ منطقه تست انجام شد و نتایج آنها با ۳ سایت کنترل (مناطق بدون پمپاژ) مقایسه گردید.
مدیریت ذوب در بهار: در مرحلهی بعدی که با فصل بهار فرا رسید، محققان از یک تکنیک مکمل نیز استفاده کردند؛ آنها با حفر سوراخهای کوچک در یخ، آبهای حاصل از ذوب را تخلیه کردند تا یخهای درخشانتر و سالمترِ زیرین نمایان شوند و از انعکاس بهتر نور خورشید (البتدوی بالا) اطمینان حاصل کنند.
چشمانداز آینده
نتایج اولیه این آزمایشهای میدانی امیدبخش است و نشان میدهد که میتوان با مداخلاتی کمهزینه و با حداقل آسیب به اکوسیستم، بخشی از پایداری یخهای قطبی را بازگرداند. اگر این روش در مقیاس بزرگتر قابل اجرا باشد، میتواند یکی از ابزارهای کلیدی در استراتژیهای مدیریت بحران اقلیمی باشد.
پردیس سهیلی
